آیا تا به حال حس کرده‌اید که یک "سرگرمی" ساده، ناخواسته تبدیل به یک زنجیر شده است؟ آیا آن لحظات "آرامش" یا "نشئگی" که به دنبالش بودید، حالا جای خود را به اضطراب، بی‌انگیزگی و احساس گناه داده‌اند؟ اگر پاسخ شما مثبت است، باید بدانید که این احساسات کاملاً واقعی هستند و شما در این مسیر تنها نیستید. این مقاله، نه یک نصیحت خشک، بلکه یک نقشه راه کامل و جامع برای درک، شروع و موفقیت در ترک گل (ماری جوانا) است؛ از درک شیمیایی آن در مغز گرفته تا بهترین استراتژی‌های درمانی علمی و نقشی که عزیزان شما می‌توانند ایفا کنند. ما در اینجا هستیم تا به شما نشان دهیم که رهایی از این عادت، نه یک مبارزه سخت و دردناک، بلکه یک انتخاب آگاهانه برای بازپس‌گیری کنترل زندگی و سلامت جسم و روانتان است. با ما همراه باشید تا دریچه‌ای به سوی زندگی‌ای بدون وابستگی بگشاییم.

 

گل چیست؟ (ماری جوانا) و ترک آن چگونه است؟

گل یا ماری جوانا، که نام علمی آن Cannabis است، از برگ‌ها و گل‌های خشک‌شده گیاه شاه‌دانه هندی به دست می‌آید و پرمصرف‌ترین ماده غیرقانونی در جهان محسوب می‌شود. ماده اصلی فعال و روان‌گردان آن تتراهیدروکانابینول است که با تأثیر بر گیرنده‌های کانابینوئیدی در مغز، باعث ایجاد حس سرخوشی، آرامش کاذب، تغییر در ادراک زمان و مکان و افزایش اشتها می‌شود. فرآیند ترک گل، عبارت است از قطع مصرف این ماده و مدیریت علائم ترک که معمولاً شامل تحریک‌پذیری، اضطراب، مشکلات خواب، کاهش اشتها و میل شدید به مصرف است. ترک گل به دلیل ماهیت وابستگی روانی که ایجاد می‌کند، نیازمند حمایت روان‌شناختی و در برخی موارد، مداخلات دارویی تحت نظر پزشک متخصص است تا بازگشت به مصرف به حداقل برسد.

 

عوارض حاد و کوتاه‌مدت مصرف گل

عوارض حاد گل بلافاصله پس از مصرف یا در ساعات اولیه آن ظاهر می‌شوند و نشان می‌دهند که عملکرد طبیعی سیستم عصبی و قلب به طور موقت مختل شده است. مصرف گل یک تجربه ساده نیست، بلکه یک اختلال شیمیایی موقت اما شدید در بدن شما ایجاد می‌کند.

• افزایش شدید ضربان قلب و فشار خون: ماده THC به سرعت باعث تحریک سیستم قلبی و عروقی می‌شود که نتیجه آن افزایش محسوس ضربان قلب (تا بیش از ۱۰۰ ضربه در دقیقه) است؛ این امر می‌تواند خطر حملات قلبی را به خصوص در افراد دارای سابقه بیماری‌های قلبی افزایش دهد.
• اختلال در هماهنگی حرکتی و زمان واکنش: مصرف گل به طور مستقیم بر بخش‌هایی از مغز که مسئول تعادل و هماهنگی هستند تأثیر می‌گذارد و باعث کاهش دقت و سرعت واکنش فرد می‌شود که یکی از دلایل اصلی ممنوعیت رانندگی پس از مصرف است.
• تغییر در درک زمان و فضا: یکی از بارزترین اثرات مصرف، کند شدن محسوس درک زمان است، به طوری که دقایق طولانی به نظر می‌رسند و فرد در ارزیابی فاصله و زمان وقوع وقایع دچار مشکل می‌شود.
• اضطراب شدید، پارانویا و حملات پانیک: به جای آرامشی که وعده داده می‌شود، مصرف گل، به‌ویژه در دوزهای بالا یا در افراد حساس، می‌تواند موجب بروز اضطراب شدید، احساس سوءظن (پارانویا) و حتی حملات پانیک (ترس ناگهانی) شود که می‌تواند بسیار آزاردهنده باشد.
• قرمزی چشم و خشکی دهان: قرمزی چشم به دلیل گشاد شدن رگ‌های خونی در سطح چشم و احساس خشکی شدید دهان از علائم فیزیکی رایج مصرف گل هستند که ناشی از اثر مستقیم THC بر سیستم عصبی خودمختار است.

 

تأثیرات مخرب گل بر سلامت روان

تأثیرات گل بر سلامت روان، خطرناک‌ترین و جدی‌ترین عوارض آن هستند؛ این ماده شیمیایی به طور مستقیم ساختار ذهنی و تعادل عاطفی فرد را تهدید می‌کند و می‌تواند زمینه‌ساز بروز یا تشدید اختلالات روانی جدی شود.

• سایکوز و توهم : مصرف گل، به خصوص در نمونه‌های با THC بالا، می‌تواند به طور مستقیم باعث ایجاد دوره‌های کوتاه‌مدت سایکوز (روان‌پریشی)، شامل توهم و هذیان، شود و در افرادی که استعداد ژنتیکی دارند، احتمال ابتلا به اختلالاتی مانند اسکیزوفرنی را به شدت افزایش دهد.
• سندروم بی‌انگیزگی: مصرف مزمن گل منجر به بی‌تفاوتی شدید نسبت به فعالیت‌هایی می‌شود که قبلاً لذت‌بخش بوده‌اند؛ فرد انگیزه لازم برای کار، تحصیل، حفظ روابط و دنبال کردن اهداف را از دست داده و در یک وضعیت رخوت و بی‌عملی گرفتار می‌شود.
• افسردگی و تشدید اضطراب مزمن: گرچه گل برای آرامش مصرف می‌شود، اما مصرف مداوم آن تعادل شیمیایی مغز را به هم می‌زند و در بلندمدت، منجر به افزایش علائم افسردگی، احساس ناامیدی و تشدید اضطراب مزمن می‌شود.
• اختلالات حافظه و تمرکز: گل مستقیماً بر هیپوکامپوس، ناحیه مسئول حافظه، تأثیر می‌گذارد و توانایی یادگیری مطالب جدید و تمرکز بر وظایف پیچیده را به شدت کاهش می‌دهد، که این امر عملکرد تحصیلی و شغلی را تضعیف می‌کند.
• وابستگی روانی شدید و وسوسه مداوم: فرد به مرور زمان احساس می‌کند که تنها با مصرف گل می‌تواند به آرامش دست یابد، با استرس کنار بیاید یا بخوابد؛ این وابستگی روانی، منجر به وسوسه شدید برای مصرف می‌شود که ترک را دشوار می‌سازد.

 

عوارض جسمی و بلندمدت مصرف گل بر سیستم‌های حیاتی

مصرف مکرر گل، نه تنها روان را تحت تأثیر قرار می‌دهد، بلکه به مرور زمان، سلامت جسمی و عملکرد اندام‌های حیاتی را نیز مختل می‌کند.

• آسیب به دستگاه تنفسی و ریه‌ها: مصرف گل، به ویژه از طریق دود کردن، باعث تحریک شدید راه‌های هوایی و ریه‌ها می‌شود که منجر به سرفه مزمن، تولید خلط بیشتر، برونشیت و خطر بالای عفونت‌های ریوی می‌شود.
• تأثیر بر سلامت باروری و هورمون‌ها: مصرف مداوم گل در مردان می‌تواند کیفیت و تعداد اسپرم‌ها را کاهش دهد و در زنان، ممکن است منجر به اختلال در چرخه قاعدگی و کاهش سطح هورمون‌های ضروری شود که باروری را به خطر می‌اندازد.
• سندروم استفراغ دوره‌ای کانابینوئیدی: یک عارضه نادر اما جدی که در مصرف‌کنندگان مزمن گل رخ می‌دهد و با دوره‌های شدید و مکرر تهوع، استفراغ و دردهای شکمی مشخص می‌شود که تنها با قطع کامل مصرف از بین می‌رود.
• وابستگی جسمی و علائم ترک: بر خلاف تصور رایج، بدن در مصرف‌های سنگین و طولانی‌مدت به THC وابسته می‌شود و پس از قطع مصرف، علائمی مانند بی‌خوابی شدید، تحریک‌پذیری، تعریق شبانه و کاهش اشتها را تجربه می‌کند که نشان‌دهنده وابستگی فیزیکی است.

 

معرفی روش‌های ترک گل

۱. پذیرش و ارزیابی: اولین گام حیاتی در مسیر ترک

ترک موفق گل، مانند هر اعتیاد دیگری، با یک تصمیم آگاهانه و درک صحیح از موقعیت آغاز می‌شود. بدون پذیرش وابستگی و تعهد کامل به تغییر، هیچ روشی نمی‌تواند به تنهایی مؤثر باشد.

• پذیرش وابستگی روانی: اولین قدم این است که فرد بپذیرد که به گل وابسته شده است، حتی اگر این وابستگی صرفاً روانی باشد. درک اینکه گل، توانایی مقابله با مشکلات، خواب یا تفریح را از فرد سلب کرده، انگیزه لازم برای شروع درمان را فراهم می‌کند.
• ارزیابی تخصصی توسط روان‌پزشک: پیش از هر اقدامی، ارزیابی کامل توسط یک روان‌پزشک متخصص اعتیاد ضروری است. این ارزیابی مشخص می‌کند که آیا اختلالات روانی زمینه‌ای (مانند اضطراب یا افسردگی) وجود دارند که مصرف گل آن‌ها را پوشانده یا تشدید کرده است و برنامه درمانی باید بر اساس شدت وابستگی و وضعیت سلامت روان فرد طراحی شود.

 

۲. سم‌زدایی و مدیریت علائم ترک فیزیکی و روانی

سم‌زدایی اولیه، دوره‌ای است که بدن و مغز شروع به تطبیق با عدم وجود THC می‌کنند. این مرحله گرچه به اندازه ترک مواد افیونی خطرناک نیست، اما برای مدیریت علائم ناخوشایند نیازمند حمایت است.

• کنترل علائم فیزیکی ترک: علائم فیزیکی ترک گل شامل بی‌خوابی شدید، تعریق شبانه، کاهش اشتها، لرزش خفیف و ناراحتی معده است. این علائم معمولاً با داروهای غیرمخدر و تحت نظارت پزشک کنترل می‌شوند تا فرد دوره سم‌زدایی را راحت‌تر پشت سر بگذارد.
• مدیریت علائم روانی اولیه: بی‌قراری، اضطراب و کج‌خلقی از اصلی‌ترین علائم روانی ترک هستند. متخصصان با استفاده از داروهای ضد اضطراب کوتاه‌مدت یا تثبیت‌کننده‌های خلق‌وخو، این علائم را مدیریت می‌کنند تا فرد بتواند برای شروع درمان‌های روان‌شناختی آماده شود.

 

۳. رفتاردرمانی شناختی (CBT)

به دلیل ماهیت عمدتاً روانی وابستگی به گل، روش‌های روان‌شناختی و رفتاری، به‌خصوص رفتاردرمانی شناختی (CBT)، مؤثرترین راه برای ایجاد تغییرات ماندگار هستند.

• شناسایی الگوهای فکری مخرب: CBT به فرد کمک می‌کند تا افکار، باورها و موقعیت‌های خاصی که منجر به وسوسه مصرف می‌شوند (مانند "من فقط با گل می‌تونم بخوابم" یا "گل استرسم رو کم می‌کنه") را شناسایی کند و متوجه تحریف شناختی در این افکار شود.
• آموزش مهارت‌های مقابله‌ای جدید: در این روش، فرد مهارت‌های جایگزین و سالم را برای مقابله با محرک‌های مصرف می‌آموزد؛ این مهارت‌ها شامل تکنیک‌های آرام‌سازی، استراتژی‌های مدیریت استرس بدون مصرف مواد و روش‌های بهبود کیفیت خواب به طور طبیعی هستند.
• نقش‌آفرینی و تمرین موقعیت‌ها: درمانگر به همراه بیمار، موقعیت‌های پرخطر (مثلاً دورهمی‌های دوستانه قبلی) را شبیه‌سازی و تمرین می‌کنند تا فرد اعتمادبه‌نفس لازم برای نه گفتن و عبور موفقیت‌آمیز از وسوسه را به دست آورد.

 

۴. مصاحبه انگیزشی

بسیاری از افراد برای ترک گل انگیزه درونی قوی ندارند یا در دوگانگی "مصرف کنم یا نکنم" گیر افتاده‌اند؛ مصاحبه انگیزشی ابزاری قدرتمند برای حل این دوگانگی است.

• حل تعارضات و دوگانگی‌ها: این روش درمانی، به‌جای تحمیل دستور، به درمانجو کمک می‌کند تا تضاد بین ارزش‌های شخصی‌اش (مثل موفقیت شغلی یا سلامت) و رفتار مصرف مواد را درک کند و با گفتگوی هدایت‌شده، انگیزه درونی برای تغییر را تقویت نماید.
• تقویت خودکارآمدی: درمانگر بر توانایی‌ها و نقاط قوت فرد تأکید می‌کند و به او این باور را می‌بخشد که می‌تواند تغییر کند و بر اعتیاد غلبه نماید؛ این تقویت باور به خود، برای حفظ انگیزه در طولانی‌مدت حیاتی است.

 

 

۵. استفاده از درمان‌های دارویی کمکی و حمایتی

درمان دارویی هرچند که درمان اصلی برای ترک گل نیست، اما می‌تواند در مدیریت علائم ترک و تثبیت خلق‌وخو نقشی حیاتی ایفا کند.

• داروهای مدیریت خواب و بی‌قراری: به دلیل اختلالات شدید خواب و بی‌قراری که از علائم شایع ترک هستند، داروهای غیر اعتیادآور برای کمک به تثبیت الگوی خواب و کاهش اضطراب تجویز می‌شوند تا فرد بتواند بر درمان روانی تمرکز کند.
• داروهای ضد افسردگی و ضد اضطراب: اگر مصرف گل ناشی از یک اختلال خلقی زمینه‌ای باشد یا پس از ترک، افسردگی و اضطراب شدید بروز کند، روان‌پزشک می‌تواند داروهای ضد افسردگی یا ضد اضطراب مناسب را برای تثبیت خلق‌وخو تجویز نماید.
• داروهای تجربی (در حال تحقیق): برخی تحقیقات در حال بررسی تأثیر داروهایی مانند نالترکسون، گاباپنتین یا توپیرامات در کاهش وسوسه مصرف کانابیس هستند، اگرچه هنوز به عنوان پروتکل‌های استاندارد درمانی تأیید نشده‌اند.

 

۶. حمایت‌های اجتماعی و پیشگیری از عود

ترک موفق یک فرآیند ایزوله نیست؛ نیاز به یک شبکه حمایتی قوی و برنامه‌ریزی برای مقابله با بازگشت به مصرف دارد.

• شرکت در گروه‌های خودیاری :مشارکت منظم در جلسات معتادان گمنام (NA) یا گروه‌های متمرکز بر ماری‌جوآنا، حس تعلق و درک متقابل را تقویت کرده و ابزارهای لازم برای حفظ پاکی را در اختیار فرد قرار می‌دهد.
• آموزش خانواده و مشارکت آن‌ها در درمان: خانواده درمانی به اعضای خانواده کمک می‌کند تا الگوهای رفتاری نادرست را کنار بگذارند، محیط خانوادگی سالم‌تر و حمایت‌کننده‌تری ایجاد کنند و علائم هشداردهنده عود را بشناسند.
• شناسایی محرک‌ها و برنامه‌ریزی برای دوری از آن‌ها: فرد باید تمام افراد، مکان‌ها و موقعیت‌هایی که وسوسه مصرف را تحریک می‌کنند، شناسایی کرده و یک برنامه عملیاتی برای دوری از آن‌ها یا مدیریت حضور در آن‌ها طراحی کند.

 

آیا ترک گل درد دارد؟

ترک گل به‌طور فیزیکی، برخلاف مواد افیونی، با دردهای شدید جسمی همراه نیست، اما به دلیل وابستگی روانی قوی، می‌تواند بسیار ناخوشایند باشد و علائم آزاردهنده‌ای ایجاد کند. مراحل ترک معمولاً با فاز حاد شروع می‌شود که در آن علائمی مانند بی‌قراری، نوسانات خلقی، تعریق شبانه و اختلال شدید خواب بروز می‌کند؛ این فاز معمولاً چند روز تا حداکثر یک یا دو هفته طول می‌کشد. پس از آن، وارد فاز «پس‌گیری طولانی‌مدت» می‌شویم که در آن، چالش اصلی، مدیریت میل شدید به مصرف و مقابله با افسردگی و اضطراب است که ممکن است برای هفته‌ها یا ماه‌ها ادامه یابد و نیاز به حمایت روان‌شناختی مداوم دارد.

ترک گل در زنان چه تفاوتی دارد؟

ترک گل در زنان، به‌خصوص در دوران حساس بارداری و شیردهی، از اهمیت و ملاحظات ویژه‌ای برخوردار است. در این دوره‌ها، ترک نه تنها برای سلامت مادر، بلکه برای جلوگیری از آسیب‌های جدی به جنین یا نوزاد حیاتی است؛ مصرف گل در بارداری می‌تواند منجر به کاهش وزن هنگام تولد، مشکلات رشد و اختلالات رفتاری در آینده نوزاد شود. به دلیل تغییرات هورمونی، زنان ممکن است علائم ترک شدیدتری را تجربه کنند و نیاز به یک برنامه درمانی جامع و اختصاصی داشته باشند که شامل حمایت‌های روان‌پزشکی و مشاوره تغذیه‌ای برای اطمینان از سلامت مادر و کودک باشد؛ هرگونه درمان دارویی در این دوران باید با دقت و تحت نظر متخصص زنان و روان‌پزشک انجام شود.

آیا ترک گل در منزل امکان‌پذیر است؟

ترک گل در منزل برای بسیاری از افراد با سطح اعتیاد متوسط یا سبک و بدون سابقه مشکلات روانی شدید، می‌تواند امکان‌پذیر باشد، مشروط بر آنکه از حمایت کافی برخوردار باشند. اما ترک موفقیت‌آمیز در منزل، نیازمند یک برنامه مدون و اصولی است که شامل قطع کامل مصرف، دوری از محرک‌ها، حضور یک حامی و استفاده از روش‌های جایگزین برای مدیریت استرس و بی‌خوابی است. با این حال، برای افرادی که وابستگی شدید دارند یا همزمان از اضطراب، افسردگی یا سایر اختلالات رنج می‌برند، دریافت خدمات مشاوره تلفنی یا حضوری و شروع درمان تحت نظر پزشک و روان‌پزشک ضروری است تا علائم حاد به‌درستی مدیریت و احتمال عود کاهش یابد.

 

درمان مشکلات جنسی در مصرف‌کنندگان گل؟

مصرف طولانی‌مدت گل می‌تواند با تأثیر بر تعادل هورمونی و کاهش انگیزه و سطح انرژی، منجر به بروز مشکلات جنسی مانند کاهش میل جنسی، اختلال در نعوظ یا تأخیر/عدم ارگاسم شود. درمان این مشکلات، در وهله اول مستلزم قطع کامل مصرف گل است. پس از ترک، وضعیت جسمانی و هورمونی شروع به ترمیم می‌کند. در صورت تداوم مشکلات، مراجعه به یک متخصص سکس‌تراپی و مشاور روان‌شناس برای بررسی عوامل روانی و رفتاری مرتبط با عملکرد جنسی ضروری است. در مواردی نیز، ممکن است نیاز به بررسی‌های پزشکی برای تنظیم مجدد سطح هورمون‌ها تحت نظر متخصص باشد که این خدمات نیز در کلینیک‌های طرف قرارداد مجموعه ما قابل دسترسی است.

نکات حیاتی بعد از ترک گل

دوران پس از ترک، که گاهی به آن «پاک ماندن» نیز گفته می‌شود، بخش حیاتی سفر رهایی است که نیاز به تمرکز بر تثبیت زندگی و پیشگیری از عود دارد. مهم‌ترین کار در این دوره، ادامه دادن جلسات مشاوره و درمان روان‌شناختی است، حتی پس از برطرف شدن علائم حاد ترک. فرد باید یک سبک زندگی سالم شامل خواب کافی، رژیم غذایی مناسب و ورزش منظم را در پیش بگیرد و مهارت‌های جدیدی را برای مقابله با استرس، افسردگی و اوقات فراغت بیاموزد. حضور در گروه‌های حمایتی، بازسازی روابط تخریب‌شده با خانواده و بازگشت تدریجی به فعالیت‌های اجتماعی و شغلی، ستون‌های اصلی موفقیت در این دوران هستند.

مصرف گل چه تأثیری بر عملکرد جنسی دارد؟

تأثیر گل بر عملکرد جنسی معمولاً دوگانه و پیچیده است. در کوتاه‌مدت و مصرف کم، برخی افراد ممکن است احساس کنند که حساسیت‌های حسی افزایش یافته و میل جنسی‌شان بیشتر شده است. با این حال، مصرف منظم و در دوزهای بالا، اثرات مخربی دارد. مصرف مداوم گل می‌تواند سطح هورمون تستوسترون را در مردان کاهش دهد، که به مرور زمان منجر به کاهش میل جنسی و اختلال در نعوظ می‌شود. همچنین، می‌تواند باعث خشکی واژن در زنان و تأخیر در ارگاسم در هر دو جنس شود. این ماده با اختلال در عملکرد طبیعی مغز و سیستم عصبی، در واقع مانع از یک رابطه جنسی سالم و رضایت‌بخش در طولانی‌مدت می‌شود.

ترک گل چند روز طول می‌کشد؟

مدت زمان ترک گل به دو بخش تقسیم می‌شود: علائم حاد ترک و علائم پس‌گیری طولانی‌مدت. علائم حاد ترک، که شامل بی‌خوابی، تحریک‌پذیری و تعریق هستند، معمولاً از ۲۴ تا ۷۲ ساعت پس از آخرین مصرف شروع شده و به اوج خود می‌رسند و در عرض یک تا دو هفته کاملاً فروکش می‌کنند. با این حال، بازگشت به تعادل کامل روانی و مقابله با میل به مصرف، ممکن است برای چند هفته تا چند ماه طول بکشد. این مدت زمان کاملاً به میزان و مدت مصرف، وضعیت سلامت روانی فرد و میزان تعهد او به برنامه درمانی وابسته است و اینجاست که همراهی روان‌شناس حیاتی است.

آیا بعد از ترک گل بازگشت علائم وجود دارد؟

بله، پدیده بازگشت علائم یا «عود» یکی از چالش‌های اصلی پس از ترک هر نوع اعتیاد، از جمله گل است. عود به معنای بازگشت به مصرف پس از یک دوره پاکی است. این پدیده اغلب در اثر قرار گرفتن در موقعیت‌های محرک، تجربه استرس شدید، یا عدم پیگیری برنامه درمانی و مشاوره رخ می‌دهد. مهم است که فرد و خانواده‌اش بدانند که عود یک شکست مطلق نیست، بلکه بخشی از فرآیند درمانی است و باید به سرعت برای شروع مجدد درمان و تقویت مهارت‌های مقابله‌ای اقدام کنند. مجموعه ما با ارائه خدمات پشتیبانی دائمی، به کاهش احتمال عود کمک می‌کند.

علائم بعد از ترک گل چیست؟

علائم ترک گل عمدتاً ماهیت روانی دارند، هرچند علائم جسمی خفیف نیز مشاهده می‌شود. شایع‌ترین علائم عبارتند از: تحریک‌پذیری شدید، اضطراب و بی‌قراری، اختلالات خواب (بی‌خوابی یا کابوس)، کاهش اشتها و در برخی موارد، افسردگی خفیف تا متوسط. همچنین، تعریق شبانه، لرزش‌های خفیف و میل شدید به مصرف نیز گزارش می‌شوند. شدت این علائم به میزان و طول مدت مصرف بستگی دارد، اما خبر خوب این است که این علائم معمولاً موقتی هستند و با حمایت‌های دارویی و روان‌شناختی می‌توان شدت آن‌ها را به میزان قابل توجهی کاهش داد.

ترک گل چه فایده‌ای دارد؟

ترک گل فواید بی‌شماری برای سلامت جسم، روان و بهبود کیفیت زندگی فرد به همراه دارد که اغلب افراد پس از گذشت چند هفته آن را به وضوح حس می‌کنند. این فواید شامل: بهبود کیفیت خواب و رفع بی‌خوابی‌های شبانه، بازگشت حافظه و تمرکز به حالت طبیعی، افزایش سطح انرژی و انگیزه، کاهش اضطراب و خطر اختلالات روانی، بهبود عملکرد ریه‌ها و بازگشت توانایی لذت بردن از زندگی بدون نیاز به ماده شیمیایی است. این رهایی، نه تنها برای فرد، بلکه برای روابط او با خانواده و عزیزانش نیز، یک دستاورد بزرگ محسوب می‌شود.

تغییر رفتار بعد از ترک گل داریم؟

بله، تغییر رفتار یکی از نشانه‌های اصلی موفقیت در ترک گل و ورود به فاز بازیابی است. این تغییرات شامل کاهش تحریک‌پذیری و نوسانات خلقی، بهبود انگیزه و بهره‌وری در کار یا تحصیل، پذیرش مسئولیت‌پذیری بیشتر، بهبود روابط بین‌فردی و بازگشت به علایق و سرگرمی‌های سالم گذشته است. فرد در طول جلسات مشاوره، مهارت‌های جدیدی برای مدیریت احساسات و استرس می‌آموزد که به مرور زمان، الگوهای رفتاری مثبت را جایگزین رفتارهای وابسته به مصرف می‌کند و در نتیجه، یک زندگی متعادل‌تر و هدفمندتر را تجربه می‌کند.

بعد از ترک گل چه اتفاقاتی در بدن می‌افتد؟ چه چیزهایی طبیعی است؟

پس از ترک گل، بدن فرآیند تطبیق و ترمیم را آغاز می‌کند. در روزهای اول، سطح THC در خون و چربی‌ها شروع به کاهش می‌کند و مغز تلاش می‌کند تا تعادل طبیعی انتقال‌دهنده‌های عصبی، به‌ویژه دوپامین را مجدداً برقرار کند. بی‌خوابی، تعریق شبانه و نوسانات خلقی، ناشی از این تلاش مغز برای تنظیم مجدد است و کاملاً طبیعی هستند. در طول هفته‌ها و ماه‌های بعد، گیرنده‌های آسیب‌دیده مغز ترمیم شده و فرد تدریجاً شاهد بازگشت حافظه، تمرکز و سطح انرژی پایدار خواهد بود. این فرآیند ترمیم نیاز به صبر و حمایت روان‌شناختی دارد تا بدن به ریتم طبیعی خود بازگردد.

افراد با اضطراب شدید بیشتر در معرض اعتیاد به گل هستند؟

بله، تحقیقات نشان می‌دهند که یک همبستگی قوی بین اختلالات اضطرابی و احتمال اعتیاد به گل وجود دارد. بسیاری از افراد مبتلا به اضطراب شدید، از گل به عنوان یک "خوددرمانی" کوتاه‌مدت برای آرام کردن سیستم عصبی خود استفاده می‌کنند. در ابتدا، ممکن است گل احساس آرامش موقتی ایجاد کند، اما در درازمدت، مصرف منظم آن در واقع می‌تواند اختلال اضطرابی زمینه‌ای را تشدید کرده و منجر به یک چرخه معیوب شود که در آن فرد برای فرار از اضطراب، بیشتر مصرف می‌کند و وابستگی بیشتر می‌شود. به همین دلیل، درمان اضطراب همزمان با ترک اعتیاد، یکی از ارکان اصلی برنامه درمانی موفق است.

آیا گل اعتیادآور است یا نه؟

برخلاف تصور عمومی که گل یک ماده "بی‌ضرر" است، پاسخ قاطعانه این است که بله، گل اعتیادآور است. این اعتیاد بیشتر از نوع روانی است تا جسمی، به این معنی که فرد برای احساس آرامش، مقابله با استرس یا عملکرد عادی روزانه، به شدت به مصرف آن وابسته می‌شود. اعتیاد به گل با نشانه‌هایی مانند ناتوانی در کنترل مصرف، ادامه مصرف علی‌رغم مشکلات واضح در زندگی، صرف زمان زیاد برای تهیه و مصرف و علائم ترک پس از قطع مصرف تعریف می‌شود. تخمین زده می‌شود حدود ۱۰ درصد از مصرف‌کنندگان گل، به آن معتاد می‌شوند.

روش های تشخیص اعتیاد به گل چیست؟

تشخیص اعتیاد به گل بر اساس معیارهای تشخیصی استاندارد توسط متخصصان صورت می‌گیرد. اما برخی روش‌های ساده رفتاری نیز برای تشخیص اولیه وجود دارند. به طور معمول، اعتیاد زمانی مطرح می‌شود که فرد حداقل دو مورد از علائم زیر را در یک دوره دوازده ماهه تجربه کند: تمایل شدید به مصرف ، ادامه مصرف علی‌رغم آسیب‌های جسمی یا روانی آشکار، ناتوانی در کاهش یا کنترل مصرف، صرف زمان زیاد برای مصرف و عدم انجام تعهدات اصلی در کار یا خانه به دلیل مصرف. برای تشخیص دقیق و شروع درمان، مراجعه به روان‌پزشک یا روان‌شناس الزامی است.

مقایسه گل با سایر مواد مخدر؟

در حالی که ریسک اوردوز کشنده در گل بسیار پایین‌تر از مواد افیونی است، اما پتانسیل بالای آن برای ایجاد وابستگی روانی، آسیب به سلامت روان و کاهش شدید عملکرد، آن را به یک ماده با ریسک جدی تبدیل می‌کند که نیاز به درمان تخصصی دارد.

ترمیم وضعیت جسمانی بعد از ترک گل چقدر طول می‌کشد؟

ترمیم وضعیت جسمانی پس از ترک گل معمولاً سریع‌تر از ترمیم روانی اتفاق می‌افتد. علائم فیزیکی مانند بی‌خوابی و مشکلات گوارشی ظرف یک تا دو هفته پس از ترک به میزان زیادی بهبود می‌یابند. با این حال، ترمیم کامل عملکرد ریه‌ها (در صورت مصرف سیگاری)، بازگشت کامل تعادل هورمونی و رفع خستگی مزمن ممکن است چند ماه زمان ببرد. نکته کلیدی این است که فرد باید در این مدت، با تغذیه مناسب و ورزش، به بدن خود در فرآیند بازسازی کمک کند تا سرعت و کیفیت ترمیم افزایش یابد.

با تپش قلب بعد از ترک گل چه کنیم؟

تپش قلب یا تاکیکاردی یکی از علائم شایع پس از ترک گل است که ناشی از برهم خوردن تعادل سیستم عصبی خودمختار است. این علامت معمولاً موقتی است و ظرف چند روز تا چند هفته برطرف می‌شود. برای مدیریت آن، توصیه می‌شود: کاهش مصرف کافئین، پرهیز از مصرف دخانیات و انرژی‌زاها، انجام تکنیک‌های تنفسی عمیق و تمرینات آرام‌سازی (مانند مدیتیشن). اگر تپش قلب شدید یا همراه با درد قفسه سینه بود، حتماً باید به پزشک مراجعه شود تا علل دیگر بررسی و داروهای مورد نیاز با تأییدیه وزارت بهداشت برای کنترل آن تجویز شود.

خانواده و نقش درمان در ترک

نقش خانواده در فرآیند ترک اعتیاد به گل، نقشی محوری و تعیین‌کننده است. خانواده باید به جای سرزنش، با درک، همدلی و حمایت بی‌قید و شرط در کنار بیمار باشند. ایجاد یک محیط عاری از مصرف در خانه، تشویق بیمار به ادامه درمان و همراهی او در جلسات مشاوره خانواده، کمک شایانی به موفقیت می‌کند. همچنین، خانواده باید از مشاوران و متخصصان مجموعه ما کمک بگیرند تا روش‌های صحیح تعامل و حمایت را بیاموزند تا ناخواسته باعث ایجاد تنش یا بازگشت بیمار به مصرف نشوند.

خطرات اعتیاد به گل در جوانان و نوجوانان و درمان آن

اعتیاد به گل در سنین پایین خطرناک‌تر است؛ زیرا مغز نوجوان هنوز در حال رشد و تکامل است. مصرف گل در این دوره می‌تواند منجر به آسیب‌های دائمی در بخش‌های مسئول یادگیری و حافظه، کاهش شدید توانایی‌های تحصیلی، افزایش خطر ابتلا به اختلالات روانی جدی مانند اسکیزوفرنی و همچنین اختلال در رشد اجتماعی و عاطفی شود. درمان اعتیاد در جوانان، نیازمند یک رویکرد درمانی چندسیستمی است که شامل مشاوره فردی، خانواده‌درمانی و مداخلات آموزشی برای جبران عقب‌ماندگی‌های تحصیلی و اجتماعی باشد که این خدمات به صورت تخصصی در مجموعه ما ارائه می‌شوند.

مشاوره درمانی در ترک اعتیاد به گل

مشاوره درمانی، ستون اصلی و حیاتی در ترک اعتیاد به گل است. این خدمات از ترک کن ، که می‌تواند به‌صورت حضوری، تلفنی یا آنلاین باشد، شامل درمان‌هایی مانند درمان شناختی-رفتاری (CBT) و مصاحبه انگیزشی است که به فرد کمک می‌کند تا: ۱) ریشه‌های روانی مصرف را درک کند؛ ۲) مهارت‌های مدیریت استرس و احساسات منفی را بدون نیاز به مواد بیاموزد؛ ۳) با ولع مصرف مقابله کند؛ و ۴) برنامه‌ای برای پیشگیری از عود تدوین نماید. یک مشاور خوب، فرد را در تمام مراحل درمان همراهی کرده و به او کمک می‌کند تا اعتماد به نفس خود را برای یک زندگی پاک بازیابد.

توضیح درباره «THC» و «CBD»

ماده فعال اصلی گل، THC (تتراهیدروکانابینول) است که خاصیت روان‌گردان داشته و باعث ایجاد حس سرخوشی، تغییر در ادراک و وابستگی می‌شود. در مقابل، CBD (کانابیدیول) بخش غیرروان‌گردان گیاه کانابیس است که خاصیت درمانی آن (مانند ضدالتهابی و ضدتشنجی) در حال مطالعه است. THC با اتصال به گیرنده‌های مغز، اثرات نشئگی را ایجاد می‌کند، در حالی که CBD این اثرات را ندارد و حتی می‌تواند تأثیرات منفی THC را تعدیل کند. در درمان اعتیاد، ما به دنبال حذف کامل THC و بازگرداندن تعادل مغز هستیم.

علائم هشداردهنده که نشان می‌دهد فرد باید به پزشک ارجاع شود

در فرآیند ترک، مشاهده برخی علائم می‌تواند نشان‌دهنده نیاز فوری به مداخله پزشک و روان‌پزشک باشد. این علائم هشداردهنده عبارتند از: افکار جدی خودکشی یا آسیب به خود یا دیگران، حملات پانیک (اضطراب شدید) غیرقابل کنترل، علائم روان‌پریشی (مانند توهم و هذیان) و افسردگی شدید و غیرقابل تحمل که فرد را از عملکرد روزانه باز می‌دارد. در چنین شرایطی، بیمار باید فوراً به یک کلینیک تخصصی تحت پوشش مجموعه ما ارجاع داده شود تا تحت درمان دارویی و بستری کوتاه‌مدت قرار گیرد.

 

«آیا من به گل معتاد شده‌ام؟»

اگر در طول ۱۲ ماه گذشته، سه مورد یا بیشتر از رفتارهای زیر در شما یا عزیزانتان مشاهده شده است، احتمال اعتیاد به گل وجود دارد:

1.    آیا بیش از آنچه قصد داشتید، گل مصرف کرده‌اید؟

2.    آیا در تلاش برای کاهش یا کنترل مصرف خود شکست خورده‌اید؟

3.    آیا زمان زیادی صرف تهیه، مصرف یا ریکاوری از اثرات گل می‌کنید؟

4.    آیا میل شدید و مقاومت‌ناپذیری به مصرف دارید؟

5.    آیا به دلیل مصرف، وظایف اصلی خود در کار، خانه یا مدرسه را رها کرده‌اید؟

6.    آیا با وجود دانستن آسیب‌های روانی یا جسمی، همچنان مصرف می‌کنید؟

7.    آیا فعالیت‌های اجتماعی، شغلی یا تفریحی مهم را به دلیل مصرف کنار گذاشته‌اید؟

 

سوالات متداول

۱. آیا ترک گل بدون کمک دارو و پزشک امکان‌پذیر است؟

بله، برای موارد خفیف و بدون اختلال روانی زمینه‌ای، ترک گل با تکیه بر مشاوره و حمایت خانواده ممکن است؛ اما برای موارد شدید یا همراه با اضطراب و افسردگی، درمان تحت نظر روان‌پزشک با داروهای مجاز، برای مدیریت علائم ترک و کاهش ولع مصرف، ضروری و بسیار مؤثر است.

۲. بهترین دارو برای ترک گل و مدیریت علائم آن چیست؟

هیچ داروی واحدی به طور اختصاصی برای "ترک گل" وجود ندارد؛ اما روان‌پزشکان برای مدیریت علائم ناخوشایند ترک مانند بی‌خوابی، اضطراب شدید و افسردگی از داروهای ضدافسردگی یا ضد اضطراب دارای تأییدیه وزارت بهداشت استفاده می‌کنند. بهترین رویکرد، ترکیب مشاوره با درمان دارویی تحت نظارت دقیق متخصص است.

۳. بعد از چند وقت مصرف، بدن به گل وابسته می‌شود؟

زمان دقیق وابستگی در افراد مختلف متفاوت است، اما مصرف روزانه یا تقریباً روزانه حتی به مدت چند ماه می‌تواند منجر به وابستگی روانی به گل شود. هرچه سن شروع مصرف پایین‌تر باشد، ریسک ایجاد وابستگی شدیدتر و سریع‌تر خواهد بود.